Ngày 13/08/2026, mình chưa dám rút tiền về
Tiền bản quyền sách trên KDP tháng trước đã nằm trong Payoneer. Chỉ cần bấm rút là về tài khoản Techcombank. Mình không bấm.
Mình bán sách trên Amazon từ 2018, phát hành nhạc qua DistroKid. Mấy năm đầu tiền ít, vài chục tới vài trăm đô một năm. Từ giữa năm 2025 thì khác. Có tháng về hơn 11 nghìn đô. Lúc đó mình mới giật mình: tiền này mình chưa khai thuế ở Việt Nam một lần nào.
Mình bắt đầu đi hỏi.
Hỏi khắp nơi, mỗi nơi nói một kiểu
Mình hỏi AI. Hỏi trong nhóm Zalo. Nhắn cho năm bên tư vấn thuế. Có bên trả lời không đúng câu mình hỏi. Có bên nói thẳng là chưa từng làm trường hợp nào như vậy. Một bên nằm ngay sau nhà, cách tầm 200m, mình đã đặt hẹn rồi cũng không qua.
Có người bảo khai mẫu 06/TNCN. Có người bảo mẫu 04/NNG-TNCN chỉ dành cho người nước ngoài, vì dưới mẫu có dòng chữ nghiêng ghi "cá nhân không cư trú". Mình cài cả máy ảo trên Mac để chạy phần mềm HTKK. Vào được, nhưng tìm không thấy tờ 04/NNG đâu cả.
Ngày đi trong mưa
Ngày 19/08 mình quyết định lên thẳng cơ quan thuế. Chạy được tầm 100m thì trời mưa to. Quay về đứng trú một chút, quần jean với áo khoác vẫn ướt.
Tới cơ sở thuế ở Đồng Văn Cống, chị ở quầy hỏi mình ở đâu. Mình nói phường Long Bình. Chị chỉ mình qua cơ sở ở đường số 6. Qua tới đó, người ta chỉ lên lầu 3. Phòng này chỉ qua phòng kia.
Chị cán bộ cuối cùng nghe mình trình bày xong thì nói thật là trước giờ chị chưa làm trường hợp này. Chị hỏi mình khai lần đầu hả. Mình nói cũng mấy lần rồi. Chị cười: "Sao trước giờ không làm đi, giờ thấy nhiều quá nên sợ chứ gì."
Chị nói đúng.
Hai triệu một trăm sáu mươi nghìn
Ngày 21/08 mình nộp đơn đề nghị cơ quan thuế hướng dẫn bằng văn bản. Quầy nhận đơn, hẹn ngày 07/09 trả lời. Mình mang theo cả tờ khai giấy định nộp luôn. Quầy không nhận tờ khai giấy của cá nhân.
Ngày 07/09 mình lên nhận kết quả. Không có văn bản nào. Hồ sơ được chuyển về đúng chị cán bộ hôm trước, và chị vẫn chưa biết trả lời thế nào.
Tối hôm đó mình chuyển 2.160.000 đ cho một công ty dịch vụ kế toán, gói "hướng dẫn tự lập tờ khai". Trưa hôm sau nhận được một file PDF. Bước quan trọng nhất trong file bảo mình vào thủ tục tên là "Gia hạn nộp thuế".
Mình đang đi khai thuế, không phải xin gia hạn. Mình hỏi lại họ: nếu sai thì ai chịu trách nhiệm. Họ nói cứ bấm tiếp tục.
Về sau mình mới biết họ đúng. Tờ 04/NNG trên cổng thật sự nằm trong thủ tục mang cái tên đó. Một cái tên làm người ta lướt qua mà không nghĩ đó là chỗ cần tìm.
23 tờ khai trong một ngày
Ngày 10 và 11/09 mình gặp lại chị cán bộ, lần này mang theo cả xấp tờ khai đã chuẩn bị. Chị chỉ ra mình dùng sai mẫu cho các tháng trước 01/07/2026. Rồi chị chốt cách khai: các năm cũ khai theo năm, từ 2025 khai theo tháng, kỳ không phải nộp đồng nào cũng phải khai.
Chủ nhật 13/09 mình ngồi làm lại toàn bộ bảng tính. Sáng thứ hai 14/09, 6h sáng bắt đầu khai. Tới chiều, 23 tờ khai đã nộp xong trên Cổng dịch vụ công. 15h, mở app eTax thì thấy số tiền phải nộp hiện ra.
Tổng cộng hơn 40 triệu tiền thuế, cộng gần 3 triệu tiền chậm nộp. Đó là cái giá của mấy năm không khai. Không rẻ, nhưng ít hơn nhiều so với cái mình đã sợ suốt một tháng.
Ngày 06/10/2026
Tiền KDP tháng 9 về. Lần này mình mở báo cáo, lấy đúng cột, tra tỷ giá đúng ngày, vào đúng thủ tục, điền đúng ô, nộp tiền trên eTax. Kỳ đầu tiên khai đúng hạn.
Mình ghi lại từng bước của gần hai tháng đó. Ghi để tháng sau tự làm, khỏi mò lại. Rồi mình nghĩ, chắc cũng có người đang đứng đúng chỗ mình đứng hôm 13/08, với số tiền nằm yên trong Payoneer mà không dám rút.
Cuốn sách này là cho người đó.